Ik ben op de Studio aan het werk met jongeren in een creative courage lab en ik ontdekte iets interessants; deze zeven jonge mensen maken samen een film over ‘iets wat ze aan het hart gaat en wat ze normaal gesproken misschien niet zouden durven maken’ (dat is hun opdracht), en ze waren bezig met hun eerste brainstorm. Op een gegeven moment hadden we een bord vol met beelden, associaties en ideeen, maar ja, wat dan? Twee studenten gingen bij het bord helemaal los met het samenbrengen van alle beelden, twee anderen gingen gezellig kletsen over van alles en nog wat, een ander haakte helemaal af en zat te kijken van ‘ik weet het allemaal niet’. Een mooi symptoom, dat afhaken, van een fase waarin je eigenlijk niet weet wat de volgende stap is.

Wat hielp was om iedereen even te vragen wat hij ervan vond en wat voor gevoel hij erbij had, dus even een korte aandacht voor het proces, en dan weer naar het gezamenlijke doel, want wat wil je nu eigenlijk vertellen met de film? Die 7 fases van het creatieve proces zijn dan zo verhelderend: sensing, responding, naming, connecting, cooperating, working en perceiving. Ze zaten eigenlijk in sensing/responding, de eerste informatie en reacties en ideeen, maar ze wilden al naar working, naar een resultaat toe. Terwijl een creatief proces eerst door die ‘connectie’ heen moet, dat niet-weten, die nauwe doorgang waarin je met elkaar contact probeert te krijgen met de essentie van je verhaal, maar waar je ook wel een beetje moet sterven! Kill your darlings, kill your certainty, enzovoort. Creatieve projecten die door die fase heenkomen zijn vaak erg levendig en inspirerend. Maar wat is de neiging groot om naar de vorm te willen springen, naar een kant en klare oplossing.

Daar staan die jongeren niet alleen in, want je ziet het overal: bijvoorbeeld in relaties, je kent iemand nog maar net, maar eigenlijk wil je al weten of je samen gaat wonen en kinderen gaat krijgen, bij wijze van spreken. Of in de politiek, daar kom je nog niet eens in de buurt van een connectie voordat iedereen vanuit zijn eigen partijvisie naar een vorm grijpt die de beste is. Bij mijzelf merk ik het ook vaak, die neiging om het al te willen weten, als het nog niet zover is. Desnoods met denkkracht zo fanatiek richting toekomst stomen, dat de beelden die ontstaan levensecht lijken. Als het lukt om met de ‘courage to be’ in het hier-en-nu te blijven en te werken met wat je nu weet (wat vaak niet veel is :-)) dan geeft dat veel creativiteit, en bewegelijkheid, en de mogelijkheid om contact te maken met anderen zonder dat er verwachtingen tussen staan. Iets nieuws te laten ontstaan. Leuke uitdaging…. Ik ben benieuwd wat de volgende stap gaat zijn in het lab.